Ở mảnh đất Thổ Hà - nơi được mệnh danh là “bảo tàng sống” của văn hóa làng cổ Bắc Bộ, có rất nhiều giá trị độc đáo được gìn giữ qua bao thế hệ: mái đình cổ kính, làng nghề gốm xưa, những ngõ nhỏ rêu phong… Cùng với đó là các đặc sản làm say lòng người như bánh đa nem, bánh đa nướng và cả những khúc hát quan họ ngọt ngào. Trong bức tranh giàu bản sắc ấy, nghề tráng bánh đa nem đã trở thành một niềm tự hào, một nét hồn quê khó phai của người dân Thổ Hà.
Ảnh bà Nguyễn Thị Thắm (áo trắng) cùng các cô gái Thổ Hà bên mâm nem truyền thống - món ăn đặc sắc từ bánh đa nem, tại Cuộc thi tráng bánh đa nem tổ chức tại Thổ Hà ngày 02/9/2025
Nhắc đến bánh đa nem, người dân xóm 2 ai cũng nghĩ ngay đến hộ bà Nguyễn Thị Thắm - một người phụ nữ gắn bó cả cuộc đời với nghề tráng bánh. Từ những ngày còn tảo tần cùng mẹ cha bên bếp lửa, bà đã học được từng động tác khéo léo, từng bí quyết để làm ra chiếc bánh trắng mịn, dẻo dai, thơm mùi gạo mới.
Công việc làm bánh không hề nhàn nhã: dậy từ tinh mơ ngâm gạo, xay bột, nhóm lò, tráng từng tấm bánh trên khuôn tròn, rồi phơi đều trên những phên tre ngoài sân. Nhưng với bà Thắm, đó không chỉ là công việc mưu sinh, mà còn là niềm vui, là sự gắn bó máu thịt với nghề cha ông để lại. Nhờ bàn tay cần cù và tình yêu nghề, những chiếc bánh đa nem của bà nổi tiếng khắp nơi, được thương lái tìm đến, góp phần nâng cao thu nhập cho gia đình.
Ảnh: Bà Thắm đang thực hiện công đoạn phơi bánh đa nem
Bà Thắm không chỉ làm kinh tế giỏi mà còn là tấm gương sáng cho nhiều hộ dân khác trong xóm, trong làng. Bà luôn sẵn lòng chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn lớp trẻ giữ nghề, để bánh đa nem Thổ Hà tiếp tục vang xa. Trong câu chuyện của bà, người ta nghe được sự tự hào về quê hương - nơi có những con người giàu nghị lực, biết bám lấy nghề truyền thống để vươn lên làm giàu trên chính mảnh đất của mình.
Thổ Hà hôm nay có rất nhiều điều đáng tự hào: ngôi làng cổ với kiến trúc độc đáo, nghề gốm vang danh một thời, bánh đa nem nức tiếng, bánh đa nướng giòn thơm, khúc hát quan họ đằm thắm, và cả những con người như bà Nguyễn Thị Thắm - những “bông hoa đời thường” góp phần làm nên thương hiệu quê hương.
Giữ nghề, giữ lửa - đó là cách bà Thắm và nhiều người dân nơi đây đang góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản, làm cho Thổ Hà không chỉ là nơi lưu giữ ký ức, mà còn là điểm đến của những giá trị văn hóa sống động, chan chứa tình người./.
