Hiện nay, sản xuất nông nghiệp vụ Chiêm Xuân trên địa bàn đang bước vào giai đoạn quan trọng. Cây lúa đang trong thời kỳ hồi xanh, đẻ nhánh và đẻ nhánh rộ; nhiều diện tích rau màu cũng đang phát triển thân lá hoặc chuẩn bị thu hoạch.
Tuy nhiên, qua công tác điều tra của Trạm Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật số 4 cho thấy, chuột đang phát sinh và gây hại trên nhiều loại cây trồng, đặc biệt là lúa và rau màu. Nếu không có biện pháp phòng trừ kịp thời, chuột có thể tiếp tục gia tăng mật độ, gây thiệt hại lớn đến năng suất và chất lượng sản xuất nông nghiệp.
Để chủ động bảo vệ sản xuất và hạn chế thấp nhất thiệt hại do chuột gây ra, các địa phương cần tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn nông dân áp dụng đồng bộ nhiều biện pháp diệt chuột hiệu quả, an toàn và phù hợp với điều kiện thực tế.
Trước hết, cần thực hiện tốt biện pháp canh tác. Nông dân cần vệ sinh đồng ruộng sau thu hoạch, phát quang bờ vùng, bờ thửa, đặc biệt tại những khu vực gò cao, gần khu dân cư, khu công nghiệp, nghĩa trang hoặc ven đường - nơi chuột thường trú ẩn và sinh sản. Những vùng thường xuyên bị chuột gây hại nặng cần bố trí thời vụ gieo trồng hợp lý, thu hoạch tập trung nhằm hạn chế nguồn thức ăn của chuột. Đối với những ruộng lúa đang giai đoạn đẻ nhánh đến trỗ, nếu bị chuột gây hại có thể giữ mực nước cao trong ruộng để hạn chế hoạt động phá hoại của chuột.
Bên cạnh đó, biện pháp vật lý, cơ học được đánh giá là một trong những cách diệt chuột hiệu quả và dễ thực hiện. Các địa phương cần huy động sự tham gia của cộng đồng như nông dân, đoàn viên, học sinh và các tổ chức đoàn thể để tổ chức các đợt diệt chuột tập trung. Có thể áp dụng nhiều hình thức như soi đèn bắt chuột vào ban đêm, đặt các loại bẫy như bẫy bán nguyệt, bẫy sập, bẫy lồng, bẫy dính tại cửa hang hoặc trên đường đi của chuột; đào hang, hun khói, đổ nước để bắt chuột; hoặc quây nilon chống chuột ở những khu vực cần bảo vệ.
Ngoài ra, cần chú trọng biện pháp sinh học như bảo vệ các loài thiên địch của chuột như rắn, cú mèo, cú lợn; hạn chế săn bắt các loài này. Khuyến khích các hộ gia đình nuôi mèo, chó để hỗ trợ săn bắt chuột. Đồng thời, có thể sử dụng các loại bẫy hoặc bả diệt chuột có nguồn gốc sinh học để đảm bảo an toàn cho môi trường.
Trong trường hợp chuột phát sinh gây hại mạnh, có thể áp dụng biện pháp hóa học, sử dụng các loại thuốc diệt chuột nằm trong danh mục được phép sử dụng tại Việt Nam và ưu tiên các sản phẩm thế hệ mới, ít độc hại với người, vật nuôi và môi trường. Tuyệt đối không sử dụng các loại thuốc ngoài danh mục cho phép.
Việc diệt chuột cần được tổ chức đồng loạt, tập trung trên toàn địa bàn mới đạt hiệu quả cao. Trong quá trình thực hiện phải đảm bảo an toàn cho con người, vật nuôi và không làm ảnh hưởng đến các công trình thủy lợi, đê điều, giao thông hay môi trường sinh thái.
Chủ động phòng trừ chuột ngay từ đầu vụ là giải pháp quan trọng giúp bảo vệ sản xuất, đảm bảo năng suất cây trồng và góp phần ổn định đời sống nông dân. Vì vậy, mỗi địa phương và mỗi hộ nông dân cần tích cực tham gia các hoạt động diệt chuột, cùng chung tay bảo vệ mùa màng, góp phần xây dựng nền nông nghiệp phát triển bền vững./.
