Phường Vân Hà từ lâu được biết đến là miền quê giàu truyền thống văn hóa - lịch sử, nơi hội tụ nhiều giá trị vật thể và phi vật thể đặc sắc của vùng Kinh Bắc. Hiện nay, trên địa bàn phường đang lưu giữ 38 di tích được xếp hạng, trong đó có 01 di tích quốc gia đặc biệt, 06 di tích cấp quốc gia và 31 di tích cấp tỉnh. Đây là nguồn tài sản tinh thần to lớn, góp phần khẳng định vị thế và bản sắc riêng của quê hương.
Chùa Bổ Đà - Đình, Chùa Thổ Hà - Nghề làm bánh đa nem: những di sản tiêu biểu làm nên bản sắc văn hóa Vân Hà
Đặc biệt, trong năm 2025, Vân Hà đã vinh dự đón nhận hai sự kiện mang tầm quốc gia và quốc tế:
Ngày 27/6/2025, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quyết định số 2211/QĐ-BVHTTDL, chính thức đưa nghề làm bánh đa nem Thổ Hà vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là sự ghi nhận đối với một nghề thủ công truyền thống đã tồn tại hàng trăm năm, gắn bó mật thiết với đời sống của người dân Thổ Hà, đồng thời khẳng định giá trị văn hóa - ẩm thực đặc sắc của địa phương.
Ngày 12/7/2025, tại kỳ họp lần thứ 47, Ủy ban Di sản Thế giới (UNESCO) đã công nhận Chùa Bổ Đà (Vân Hà, Bắc Ninh) cùng Chùa Vĩnh Nghiêm (Bắc Giang), nằm trong Quần thể di tích - danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn Kiếp Bạc, là Di sản Văn hóa Thế giới. Đây là niềm vinh dự lớn lao, đưa Chùa Bổ Đà trở thành điểm đến có giá trị toàn cầu, khẳng định ý nghĩa quan trọng của ngôi chùa cổ trong dòng chảy lịch sử Phật giáo và văn hóa dân tộc.
Song song với những di sản tầm cỡ, nhiều di tích tiêu biểu khác như Đình Thổ Hà, Chùa Đoan Minh, Đình Thượng Lát, Đình Mật Ninh, Đình Quả… cũng đang được gìn giữ và phát huy. Mỗi di tích là một trang sử sống động, phản ánh đời sống tín ngưỡng, tâm linh, nghệ thuật và tinh thần cộng đồng của nhân dân qua nhiều thế hệ.
Điều làm nên sức sống bền bỉ cho kho tàng di sản ấy không chỉ đến từ giá trị lịch sử hay kiến trúc, mà còn từ những con người thầm lặng - các bậc cao niên, các dòng họ, phật tử và cộng đồng nhân dân - những người ngày đêm gìn giữ, hương khói, chăm sóc để di sản luôn trường tồn cùng quê hương./.
